नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले सामाजिक सुरक्षा कोषमा जम्मा भएको योगदानकर्ताको अर्बौं बढी रकम मुलुकका ठूला पूर्वाधारदेखि उत्पादनमुलक क्षेत्रहरूमा परिचालन गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
सामाजिक सुरक्षा दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा ढकालले अहिले कोषमा ९५ अर्बभन्दा बढी रकम जम्मा भएको र त्यो रकम सही रूपमा सदुपयोग नभएको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे । लगानी गर्नका लागि कार्यविधि बाधक भए त्यसलाई सच्चाउनुपर्ने उनको भनाइ छ ।
कोषले उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी नगरेसम्म त्यसको अर्थ नरहने ढकालको भनाइ रहेको छ । ढकालले अनौपचारिक क्षेत्रमा रहेका श्रमिकहरू अझै पनि धेरै सामाजिक सुरक्षाको दायरामा रहेको भन्दै तिनलाई तत्काल समेट्न आग्रह गरे ।
अनौपचारिक क्षेत्रमा रहेका श्रमिकलाई औपचारिक क्षेत्रमा ल्याउन राज्यले सहयोग गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए । ढकालका अनुसार साना तथा मझौला उद्योगहरूलाई सरकारको तर्फबाट सहुलियत दिएर त्यहाँ काम गर्ने श्रमिकहरूलाई सामाजिक सुरक्षाको दायरामा ल्याउनुपर्छ ।
ढकालले भने, ‘अहिले वास्तवमा सबै पैसा चाहे फिक्समा भनौँ चाहे विभिन्न बन्डमा राख्ने गरिएको छ । यसलाई रोजगारी सिर्जना गर्ने र अवसर भएको उत्पादनमुलक क्षेत्रमा लगानी गरेर आम्दानी बढाउनुपर्छ । अहिलेको पोलिसि जुन छ, त्यो बाधक पनि रहेको छ । यसलाई परिवर्तन गर्नुपर्छ ।‘
औद्योगिक क्षेत्र, ट्रेड युनियन मजदुरबीचमा असल श्रम सम्बन्ध कायम गर्दै औद्योगिक वातावरण सिर्जना गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । श्रमिकको कल्याणका लागि कोषसँग निजी क्षेत्र सहकार्यका लागि तयार रहेको छ । असल सुमधुर सम्बन्ध कायम गर्न उद्योग वाणिज्य महासंघ तयार रहेको उनको भनाइ छ ।
सामाजिक सुरक्षा कोषले एक खर्ब २६ अर्ब रुपैयाँ लगानी गरेको जनाएको छ । कोषका कार्यकारी निर्देशक कविराज अधिकारीले योगदानकर्ताबाट जम्मा भएको ९५ अर्बसहित १२६ अर्ब रुपैयाँ विभिन्न ठाउँमा लगानी गरिएको जानकारी दिए ।
उनले कार्यविधिबमोजिम मुद्दती खातादेखि विभिन्न ऋणपत्रमा लगानी गरिएको बताए । कार्यकारी निर्देशक अधिकारीका अनुसार, ५८ अर्ब ८९ करोड बैंकका विभिन्न मुद्दतीमा लगानी गरिएको छ । ३२ अर्ब १९ करोड ट्रेजरी बिलमा, २१ अर्ब ७६ करोड विकास ऋणपत्रमा, चार अर्ब ५२ करोड डिबेन्चरमा, एक अर्ब ९५ करोड म्युचुअल फन्डमा लगानी गरिएको छ ।
यस्तै, कोषले २० हजार योगदानकर्तालाई सापटीबापत सात अर्ब ७९ करोड ८३ लाख रुपैयाँ रकम लगानी गरेको छ । योगदानकर्ता सापटीअन्तर्गत कोषले वार्षिक ५.२ प्रतिशत ब्याजदरमा विशेष सापटी दिने गरेको छ । ५.८६ प्रतिशत ब्याजदरमा घर तथा शैक्षिक सापटी दिइने अधिकारीले बताए ।
कोषमा श्रमिकको आबद्धताका निम्ति ११४ पालिकासँग ‘एमओयू’ गरिएको उनले बताए । केही पालिकाले योगदान रकम जम्मा गर्न थालिसकेको उनको भनाइ छ ।