नेपालको हिमाली पर्यटन क्षेत्रमा लामो समयदेखि चल्दै आएको फेक रेस्क्यू प्रकरणले फेरि एक पटक देशको छवि संकटमा पारेको छ । हालै काठमाडौं जिल्ला अदालतको अनुमति लिएर सिद्धि इन्टरनेसनल हस्पिटल प्रालिका सञ्चालक डा. गिर्वाणराज तिमिल्सिनालाई पक्राउ गरिएको घटनाले यस घोटालाको गहिरो जालो अझ स्पष्ट भएको छ ।
यस प्रकरणमा रेस्क्यू कम्पनीहरूले बीमा रकम दावी गर्ने उद्देश्यले यात्रु उद्धारको नाटक र अस्पताल उपचारको किर्ते कागजात उत्पादन गरेको देखिने सीआईबीले जनाएको छ । ‘प्यासेन्जर एन्ड कार्गो म्यानिफेस्ट’मा विवरण हेरफेर गरी बिल तयार गर्ने, अस्पतालमा उपचार भएको देखाउने रिपोर्ट बनाउने, अनि बीमा कम्पनीबाट रकम असुल्ने कार्य हुने गरेको खुलेको छ ।
यसले नेपाललाई पर्यटकका लागि ‘नो-गो डेस्टिनेशन’ बनाउने चेतावनीसम्म दिइएको छ, जसले पर्यटन उद्योगलाई गम्भीर संकटतर्फ धकेल्ने खतरा छ । बीमा कम्पनीहरूले नेपालमा आउने पर्यटकलाई कभर दिन हिच्किचाउने सम्भावना बढ्दै गएको छ ।
सीआईबीले केही हप्ता अघि पत्रकार सम्मेलन गरेर यसअघि माउन्टेन रेस्क्युका सञ्चालक जयराम रिमाल र प्रबन्धक विवेक पाण्डे, नेपाल चार्टर सर्भिसका सञ्चालक रविन्द्र अधिकारी र अपरेसन म्यानेजर विवेकराज थपलिया तथा एभरेस्ट एक्स्पेरेन्स एन्ड एसीस्टका सञ्चालक तथा प्रबन्ध निर्देशक मुक्ति पाण्डे र सञ्चालक एवं प्रबन्धक सुभाष केसी फेक रेस्क्यू (नक्कली उद्धार) आरोपमा पक्राउ गरेको थियो । उनीहरूले एउटै नियमित वा चार्टर्डबाट पाँच जनासम्म ल्याई फरक-फरक उद्धार गरेको बताएर करोडौंको बीमा दाबी गरेको देखिएको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी)ले सार्वजनिक गरेको थियो ।
त्यस्तै एउटै स्थानबाट चार्टडमार्फत आएका धेरै पर्यटकलाई छुट्टाछुटै स्थानबाट फरक-फरक समयमा उद्धार गरेको भन्दै फाइदा उठाएको देखिएको समेत सीआईबीले बताएको छ । ‘फेक रेस्क्यू’मा संलग्नमध्ये बीमा कम्पनीमा दाबी गर्नेहरूलाई समेत अहिले कारबाहीको दायरामा ल्याइएको छ ।
पक्राउ परेका डा. तिमिल्सिनासहित यसअघि संलग्न अन्य कम्पनी र अस्पतालहरूमा अनुसन्धान जारी छ । मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को दफा ५१ अनुसार राष्ट्रहित प्रतिकूल काम गरेको अभियोगमा कारबाही अघि बढाइएको छ ।
यो घटनाले नेपाल सरकारको पर्यटन प्रवर्द्धन अभियानलाई कमजोर बनाउँदै मात्र होइन, राष्ट्रिय स्वाभिमान र गरिमामा पनि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।
