धनुषाधामको एक महिने मकरसङ्क्रान्ति मेलामा करिब एक करोड रुपियाँ बराबरको तेजपातको कारोबार भएको छ । जनकपुरधामबाट करिब १८ किलोमिटर उत्तर–पूर्वमामा रहेको धनुषाधाममा हरेक वर्ष यो मेला लाग्ने गर्छ ।
त्रेतायुगमा तत्कालीन मिथिलाका राजा जनकको प्रतिज्ञा पूरा गर्न भगवान् रामले शिवको पिनाकमा प्रत्याञ्च चढाउँदा तीन टुक्रा भएर एक खण्ड आकाश, दोस्रो खण्ड पाताल र तेस्रो खण्ड धनुषामा खसेकाले धनुषाधामकै रूपमा पुजिन थालिएको धार्मिक तथा पौराणिक मान्यता छ । मेला माघ महिनाभर लाग्छ । आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको उपस्थति रहने मेलामा माघ महिनाको प्रत्येक आइतबार भने भीड बाक्लिने गर्छ । मेलामा धनुषा, महोत्तरी, सिराहा, सप्तरी, सिन्धुली तथा भारतीय सीमावर्ती क्षेत्रका दर्शनार्थी आउने गर्छन् ।
कुकुर, छाउरो, घोडा, हस्तकला किनबेच तथा आमा–छोरीको मिलन, लोकदोहोरी र मन्दिरमा विवाह गर्ने चलन एवं मौलिकता हराउँदै गए पनि तेजपातको खरिद बिक्रीमा वृद्धि भएको स्थानीय बताउछन् । भान्सा तथा घरेलु औषधीमा प्रयोग गरिने तेजपात बर्षेनी आयोजना हुने यो मेलाको मुख्य आकर्षणको रुपमा रहने गरेको छ । साथै सखरखण्ड, धुपी, फलामको कृषि तथा घरेलु औजारको पनि राम्रै व्यापार हुने गरेको छ ।
मेलामा अहिलेसम्म एक करोड रुपैयाँ बराबरको तेजपात कारोबार भएको मेला व्यवस्थापन समितिको सल्लाहकार तथा व्यवसायी चलितर महतोले बताए । उदयपुर जिल्लाबाट भित्रीएका दुई हजार चारसय क्विन्टल तेजपात बिक्री भएको उनले जानकारी दए । अघिल्लो वर्ष एक हजार किलोभन्दा बढी तेजपात बिक्री भएको उनले बताए ।
